06-46663673

blog borstvoeding, 7 tips7 tips voor een geslaagde borstvoeding

Gebaseerd op de 7 factoren van mindfulness van Jon Kabat-Zinn

“Of ik borstvoeding wil geven? Ik ga het wel proberen, maar ik zie wel of het lukt”. Een uitspraak die ik veel hoor van zwangere vrouwen. Toen ik zwanger was, zei ik hetzelfde. In mijn omgeving had ik vrijwel geen voorbeelden gehad van vrouwen die borstvoeding gaven. De fles was de norm. Ik wil voor mezelf ook graag goede voeding (lees: vers bereid, niet uit een pakje), dus het leek me gek om voor mijn baby alle voeding vanaf dag 1 wel uit een pakje te halen.

Dus besloot ik ervoor te gaan, maar het was lang niet zo gemakkelijk als ik in eerste instantie dacht. Ik was vooral bezig met het doel, een geslaagde borstvoeding. Ik dacht veel minder na over het proces. Hoe ga je om met de avonden dat je kindje niet van de borst af te krijgen is (clusteren), terwijl je zelf snakt naar een momentje waarop je lichaam weer van jou is? Of met die momenten dat je tepels pijn doen zonder duidelijke oorzaak? En met die vage angst dat je misschien niet voldoende voeding hebt?

Daarover gaat deze blog. Met behulp van de 7 factoren van mindfulness beschrijf ik wat je zelf kunt doen om de borstvoeding niet alleen te laten slagen, maar er ook nog van te kunnen genieten.

Bewust worden van je innerlijke houding

Bij mindfulness wordt vaak gedacht aan mediteren. Zitten op een kussentje en je gedachten tot rust brengen. Dat er achter mindfulness een hele filosofie zit, dat is minder bekend. Met deze filosofie bedoel ik iets anders dan het ‘naleven’ van bepaalde regels zoals: je moet zoveel keer per dag mediteren of eet geen of minder vlees, maar  het bewust worden en het veranderen van je innerlijke houding. Zodat je gemakkelijker van moment tot moment aanwezig kan zijn, zonder te oordelen.

Deze innerlijke houding helpt je om naast het doel van een succesvolle borstvoeding geven, ook ruimte hebt om te genieten van het proces. Jon Kabat-Zinn onderscheidt 7 factoren van een innerlijke houding die samen de basis vormen van de door hem ontwikkelde mindfulnesstraining. Aan de hand van deze factoren leg ik uit wat jij kunt doen om mindful om te gaan met borstvoeding.

1. Vertrouwen

Borstvoeding  is vertrouwen durven hebben in je lichaam.

Een vrouwenlichaam is gemaakt om haar kindje te voeden. Toen ik me voorbereidde op het geven van borstvoeding, merkte ik dat er een bepaalde spanning lag rondom het hele onderwerp. Het leek alsof de meeste vrouwen geen borstvoeding konden geven, en je geluk had als het wél lukte. Niet helemaal gerust, maar wel vastberaden ging ik ervoor. Voeden was bij mij vanaf moment één pijnlijk. Iedereen keek mee:  verpleegkundigen, verloskundigen, de kraamzorg. Er was niets te zien, maar ik voelde dat het niet klopte.

Via mijn doula kwam ik bij een lactatiekundige (IBCLC*). Zij vond de oorzaak. Een verborgen  tongriempje en spruw die niet zichtbaar was bij hem, maar bij mij veel pijn veroorzaakte. Zonder haar weet ik niet of ik daar ooit achter was gekomen en of ik was doorgegaan. Door te vertrouwen op mijn eigen gevoel kon ik de juiste hulp inschakelen. Borstvoeding hoeft niet pijnlijk te zijn. Nadat ik had ontdekt wat de oorzaak was van de pijn, kon ik eindelijk pijnvrij voeden. Het voelde als een nieuw begin.

2. Beginners mind

Borstvoeding is eindeloos opnieuw beginnen.

Letterlijk, want in het begin kun je het beste steeds opnieuw aanleggen ook al heb je dat voor je gevoel net gedaan. Maar ook figuurlijk, telkens opnieuw kijken naar je kindje met een frisse blik. Dit betekent eigenlijk kijken zonder verwachtingen of ideeën vooraf. Wat heeft je kindje nu nodig? Dat lijkt gemakkelijk, maar het is lastiger dan je denkt. In het begin wilde ik zo graag het ritme ontdekken van mijn kleine mannetje.

Ik gedij goed bij structuur en weten waar ik aan toe ben, maar er was geen patroon te ontdekken. Soms kwam hij om het uur, dan zat er ineens weer drie uur tussen. Het maakte me onzeker. Langzaamaan leerde ik luisteren naar zijn signalen. We raakten op elkaar ingespeeld. Al duurde het even voordat ik mijn oude ideeën kon loslaten.

3. Loslaten

Borstvoeding  is schema’s en oude ideeën loslaten.

We leven in een flessenwereld. Met de fles zie je precies wat je kindje binnenkrijgt.  De voeding van je baby wordt nauwkeurig afgemeten en alles gaat op schema. Maar een pasgeboren baby is puur natuur en leeft nog niet naar schema’s. Zijn enige drive is overleven. Hij wil zijn kleine buikje daarom steeds vullen met kleine beetjes voeding. Het loslaten van voedingsschema’s gaf me de rust die ik nodig had. Soms voelde het als geleefd worden, want hoe kon ik mijn afspraken plannen of naar de winkel gaan als ik niet wist wanneer hij wilde drinken?

Gek genoeg merkte ik dat mijn lichaam dat wel aangaf. Was ik niet bij de kleine dan voelde ik het aan m’n borsten en gebruikte m’n kolf. Achteraf hoorde ik dan van oma dat hij precies op dat moment had gedronken. Net zoals dat ik ‘s nachts vaak een paar minuten eerder wakker werd, alsof mijn lichaam in directe verbinding stond met dat van hem. Het duurde wel even voordat ik die verbinding kon ervaren, dus wees ook daarin niet te streng voor jezelf. Geef jezelf de tijd.

4. Geduld

Borstvoeding vraagt om geduld.

Je lichaam de tijd te geven om te doen waar het voor is gemaakt. Je kindje voeden. Als je net bent bevallen heeft je lichaam tijd nodig om je fabriekje op te starten en om zich af te stemmen op je baby. Lang niet elke baby heeft dezelfde hoeveelheid melk nodig. Bovendien is jouw melk uniek en ook dat bepaalt wat je kindje nodig heeft. Ik weet het, geduld hebben is best lastig als je moe bent en de hormonen door je lijf gieren.

Ik was zo onzeker of het me wel zou lukken en dan moest ik ook nog afwachten. Het proces z’n werk laten doen. Terwijl ik alleen maar wilde dat het zou lukken, liefst nu. Dan wist ik maar zeker dat het allemaal werkte. Ik vergat soms te genieten van iets wat zo mooi is als het zelf kunnen voeden van je kindje. Achteraf heel logisch dat het tijd nodig heeft voordat je productie volledig op gang is. Maar ik ben gewend om recht op m’n doel af te gaan en te streven naar het beste resultaat.

5. Niet streven

Borstvoeding is niet streven naar het resultaat, maar dingen laten gebeuren zoals ze gaan.

Het gaat niet alleen om het doel, maar ook om het proces. Het is constant afstemmen op de behoeften van je kindje zodat je lichaam de hoeveelheid melk aanmaakt waar het behoefte aan heeft. In het begin was ik steeds in de weer met kolven en dat dit vooral een grote hoeveelheid in één keer moest zijn. Dan deed ik het goed vond ik.

Op Facebook zag ik foto’s langskomen van flesjes met 200cc. Dat lukte mij nooit! Had ik dan wel genoeg voeding? Uiteindelijk leerde ik dat mijn zoontje behoefte had aan iets vaker kleinere beetjes voeding. Met al dat ‘gestreef’ zat ik mezelf alleen maar in de weg. Ik vergeleek mezelf steeds met andere moeders en hoe de borstvoeding bij hen liep, maar geen één borstvoeding is hetzelfde. Dezelfde moeder kan de ene keer veel voeding hebben, de andere keer weinig. De kunst is om hier niet over te oordelen.

6. Niet oordelen

Borstvoeding geven is leren om niet te oordelen.

In eerste instantie betekent dit niet oordelen over andere moeders en de keuzes die ze maken met betrekking tot borstvoeding. Vaak zegt het oordeel dat je zelf hebt over de ander veel over je eigen angsten en onzekerheden. Daarbij wil elke moeder het beste voor z’n kindje en de invulling daarvan mag verschillen.

In m’n trainingen hoor ik verhalen van moeders die zijn gestopt met borstvoeding omdat het om wat voor reden dan ook niet lukte. Ze hebben het gevoel dat ze hebben gefaald. Dat ze tekortschieten. En dat is dan ook vaak het hardste oordeel. Het oordeel over jezelf als moeder. Hoe de dingen ook lopen, jij bent de beste moeder voor je kindje. Dat vraagt ook om het accepteren van de situatie zoals hij nu is. En dat is dan ook mijn laatste tip ‘acceptatie’.

7. Acceptatie

Borstvoeding geven is leren accepteren hoe het is.

Vaak denken we dat wij veel invloed hebben op hoe de dingen gaan. Dat we een bewuste keuze hebben in alles in het leven. De wereld is maakbaar denken we. Als iets anders gaat dan je had gepland, geef je snel jezelf de schuld. Toch zijn dingen vaak gewoon zoals ze zijn. Daar oké mee zijn, dát is acceptatie. Van tevoren had ik bedacht dat ik geen kunstvoeding wilde geven. Ik hoorde dat je productie dan kon instorten, dus dat was een no-go.

Toen kwam het moment dat mijn zoontje niet stopte met huilen. Ik was gespannen en moe en mijn lichaam weigerde, er kwam geen druppel meer uit. Huilend maakte ik een flesje. Ik vond mijzelf een slechte moeder. Daar gaat m’n productie, dacht ik. Hoe hard mijn oordeel ook was, dat ene flesje was een goede beslissing. De kleine man viel als een blok in slaap en ik ook. Ik heb hem daarna nog maanden kunnen voeden.

Wat er ook op jouw pad komt tijdens de borstvoeding, een moeilijke periode, gevoelens van angst, onzekerheid of frustratie; laat dat er allemaal maar zijn. Dat is acceptatie. Zelfs als dat uiteindelijk betekent dat het niet lukt en je de borstvoeding eerder moet stoppen dan je van tevoren gehoopt had.

Dus waar je ook bent in jouw borstvoedingsproces, nog zwanger, net gestart of al maanden onderweg, er zullen momenten zijn dat het niet vanzelf gaat. Dat het lastig is en je jezelf tegenkomt. Denk dan nog eens terug aan deze 7 factoren van mindfulness en kijk wat jij jezelf kunt geven op dit moment om je ervaring te veranderen. Ik wens jou als moeder de rust om te accepteren wat je niet kunt veranderen, de kracht om te veranderen wat je wel kunt veranderen en de wijsheid om het verschil te zien.


*Een IBCLC lactatiekundige is een erkend specialist op het gebied van lactatie en borstvoeding. Zij kan je helpen als de borstvoeding niet vanzelf gaat of jij vragen hebt.